Το Πέραμα βρίσκεται μέσα στα όρια της περιοχής που είναι γνωστή ως “Σαμοθρακίτικη Περαία” και εκτείνεται από το όρος Ίσμαρος μέχρι τη Μάκρη και φιλοξενεί…
σημαντικό αριθμό αρχαίων πόλεων και άλλων θέσεων, με σημαντικότερη την αρχαία Ζώνη.
Η προστασία των αρχαιοτήτων αυτής της περιοχής ήταν ο βασικός λόγος που η Εγνατία Οδός δεν ακολούθησε την εύκολη παραλιακή χάραξη της αρχαίας Εγνατίας Οδού, μεγάλο τμήμα της οποίας σώζεται, αλλά την δυσκολότερη και ακριβότερη ημιορεινή χάραξη.
Θετικά με ψήφους 9 υπέρ και 3 κατά το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, πρόσφατα γνωμοδότησε θετικά για την επένδυση χρυσού στο Πέραμα της Θράκης. Απόφαση που σίγουρα δεν προκάλεσε έκπληξη, με δεδομένο το ιστορικό των γνωμοδοτήσεων του συγκεκριμένου οργάνου για μεταλλευτικές-βιομηχανικές επενδύσεις και που προκάλεσε αντιδράσεις τοπικά.
Επίσης δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το ΚΑΣ γνωμοδότησε θετικά παρά την αρνητική θέση της αρμόδιας ΙΘ’ Εφορείας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων η οποία, με το έγγραφο αποκαλύπτει την κομβική σημασία της συγκεκριμένης περιοχής για την κατανόηση και ανάδειξη της αρχαίας Θράκης. Σύμφωνα με το έγγραφο, που φέρει την υπογραφή του προϊστάμενου της ΙΘ’ Εφορείας Δημήτρη Σκιλάρντι, το Πέραμα βρίσκεται μέσα στα όρια της περιοχής που είναι γνωστή ως “Σαμοθρακίτικη Περαία”, που εκτείνεται από το όρος Ίσμαρος μέχρι τη Μάκρη και φιλοξενεί σημαντικό αριθμό αρχαίων πόλεων και άλλων θέσεων, με σημαντικότερη την αρχαία Ζώνη. Η αρχαιολογική έρευνα στην ευρύτερη περιοχή έφερε στο φώς νέα στοιχεία για την αρχαία Θράκη, γεγονός που επέβαλε τη ριζική αναθεώρηση γνωστών δεδομένων.
Στηριζόμενη στην παρουσία των πολυπληθών αρχαίων θέσεων και των αρχαίων οδικών αξόνων, η ΙΘ΄ΕΠΚΑ δρομολόγησε από δεκαετίας ενέργειες για τη δημιουργία εκτεταμένου αρχαιολογικού πάρκου στην περιοχή. Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος της πολιτείας για την περιοχή είναι η ένταξη του αρχαιολογικού χώρου της Ζώνης και της ευρύτερης περιοχής της σε όλα τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης, ήδη από το 1987 μέχρι σήμερα…
Μαζί με τα Άβδηρα, η Ζώνη αποτελεί την αιχμή του δόρατος στη νέα τουριστική πολιτική του ΥΠΠΟΤ και της Περιφέρειας ΑΜΘ. Η δυναμική που αναπτύσσεται γύρω από τον πολιτιστικό κόμβο της Ζώνης και οι δυνατότητες που διαφαίνονται για ανάπτυξη της περιοχής, βασισμένες σε εναλλακτικά πρότυπα, ακυρώνονται από την επαπειλούμενη χωροθέτηση μιας μονάδας εξόρυξης και μεταλλουργίας χρυσού, που εκ των πραγμάτων δεν συνάδει με το φυσικό περιβάλλον της περιοχής, με τη μοναδικότητα του αρχαιολογικού υπόβαθρου και με τη βούληση της πολιτείας για ήπια εναλλακτική ανάπτυξη.
Ως ακατάλληλη, χαρακτηρίζει ο προϊστάμενος της Εφορείας, τη χωροθέτηση μιας τέτοιας δραστηριότητας σε περιβάλλον εξέχουσας αρχαιολογικής σημασίας και ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και για τους παραπάνω λόγους καταλήγει σε αρνητική γνωμοδότηση.
Γιατί η ΙΘ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων απορρίπτει το χρυσό
«Η πρόταση για την εγκατάσταση εργοστασίου εξόρυξης και επεξεργασίας χρυσού στην περιοχή του Περάματος χωροθετείται στο κέντρο περιοχής με ραγδαίο αναπτυσσόμενο αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Η αρχαιολογική έρευνα στην ευρύτερη περιοχή έφερε στος φως νέα στοιχεία για την αρχαία Θράκη, γεγονός που επέβαλλε τη ριζική αναθεώρηση γνωστών δεδομένων. Η εντατικοποίηση της αρχαιολογικής έρευνας έφερε στο φως κατά την τελευταία δεκαετία ένα πλήθος νέων στοιχείων και θέσεων, που αναδεικνύουν την περιοχή σε σταυροδρόμι συνάντησης των αρχαίων Θρακών με τους Έλληνες αποίκους, γεγονός που συνέβαλλε στον ταχύτατο εξελληνισμό των Θρακικών φύλων, που κατοικούσαν στην ενδοχώρα, αναθεωρώντας και εμπλουτίζοντας τα μέχρι πρότινος γνωστά αρχαιολογικά δεδομένα.
Από τα αρχαία χρόνια η περιοχή είναι γνωστή με τον όνομα Σαμοθρακική Περαία. Η ανασκαφική έρευνα προσδιόρισε τα όρια αυτής μεταξύ του όρους Ίσμαρος και του οικισμού της Μάκρης, 11 χλμ δυτικά της Αλεξανδρούπολης. Κεντρική θέση στην Περαία καταλάμβανε η αρχαία Ζώνη. Στο δυτικό άκρος της κοιλάδας των Πετρωτών τοποθετείται η Δρυς, ενώ το ανατολικό όριο της Περαίας καταλαμβάνει η αρχαία Σάλη, που ταυτίζεται με τη σύγχρονη Μάκρη. Στα βόρεια, η περιοχή οριοθετείται από την αρχαία ορεινή διάβαση που ενώνει τους κάμπους Κομοτηνής και Αλεξανδρούπολης, τη λεγόμενη Βασιλική Οδό, που αργότερα αποτέλεσε τμήμα της Αρχαίας Εγνατίας.
Στηριζόμενη στην παρουσία των πολυπληθών αρχαίων θέσεων και των αρχαίων οδικών αξόνων, η ΙΘ’ ΕΠΚΑ δρομολόγησε από δεκαετίας ενέργειες για τη δημιουργία εκτεταμένου αρχαιολογικού πάρκου στην περιοχή. Προς την κατεύθυνση αυτή προγραμματίστηκαν ήδη από το Γ’ ΚΠΣ και ακολούθως στα πλαίσια του ΕΣΠΑ, από την ΙΘ’ ΕΠΚΑ, δράσεις που σχετίζονται με τη χάραξη διαδρομών με ήπιας μορφής επεμβάσεις καθαρισμού, οπού αυτό απαιτείται και τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων κατεύθυνσης, αλλά σήμανσης – πληροφόρησης. Στόχος είναι η ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, αρχαιολογικός, περιπατητικός, θρησκευτικός, που με εισήγηση του ΥΠΠΟΤ προωθείται σε συνεργασία με την Περιφέρεια Αν. Μακεδονίας και Θράκης. Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος της Πολιτείας για την περιοχή είναι η ένταξη του αρχαιολογικού χώρου της Ζώνης και της ευρύτερης περιοχής της σε όλα τα Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης, ήδη από το 1987 μέχρι σήμερα.
Η αρχαία Ζώνη είναι η σημαντικότερη από τις πόλεις της Περαίας, η μόνη που έχει διασώσει το σύνολο σχεδόν του αρχαίου της περιβόλου, μεγάλο μέρος του πολεοδομικού ιστού και ιερά μοναδικά σε όλο το χώρο της Β. Ελλάδας. Μαζί με τα Άβδηρα, η Ζώνη αποτελεί την αιχμή του δόρατος στη νέα τουριστικού πολιτική του ΥΠΠΟΤ και της Περιφέρειας ΑΜ-Θ. Με δεδομένη τη σοβαρή οικονομική ύφεση στη χώρα μας, η ΙΘ’ ΕΠΚΑ προέβη στην εκπόνηση ειδικής μελέτης για την τουριστική ανάπτυξη της Θράκης, μέσα από την ανάδειξη διακεκριμένων αρχαιολογικών θέσεων.
…Η ΙΘ’ ΕΠΚΑ μέσα από αυτή τη στρατηγική κατέβαλε υπεράνθρωπες προσπάθειες για να επεκτείνει την ανάδειξη και αξιοποίηση των μνημείων της περιοχής, με την πρότασή της για δημιουργία τουριστικών αξόνων. Θεωρούμε ότι η αειφόρος ανάπτυξη και ο τουρισμός θα συμβάλλουν στο διηνεκές στην εξασφάλιση οικονομικών πόρων, όχι μόνο για την περιοχή, αλλά και για ολόκληρη τη Θράκη. Η δυναμική που αναπτύσσεται γύρω από τον πολιτιστικό κόμβο της Ζώνης και οι δυνατότητες που διαφαίνονται για την ανάπτυξη της περιοχής, βασισμένες σε εναλλακτικά πρότυπα, ακυρώνονται από την επαπειλούμενη χωροθέτηση μιας μονάδας εξόρυξης και επεξεργασίας χρυσού, που εκ των πραγμάτων δε συνάδει με το φυσικό περιβάλλον της περιοχής, με την μοναδικότητα του αρχαιολογικού υπόβαθρου και τη βούληση της Πολιτείας για ήπια εναλλακτική ανάπτυξη.
Δεν μπορούμε να κρίνουμε την επικινδυνότητα, που ενδεχομένως θα προέκυπτε από τη δραστηριοποίηση πηγής πολλαπλών οχλήσεων, όπως η ενεργοποίηση χρυσωρυχείου, αισθητική όχληση, σκόνη, θόρυβος, διακοπή προσβασιμότητας και άλλα. Μας έχει αναφερθεί το ενδεχόμενο ακόμα και για την υποθετική διάρρηξη των τοιχωμάτων της λίμνης αποβλήτων από φυσικά ή άλλα αίτια – και τι θα μπορούσε να σημαίνει για την ευρύτερη περιοχή και τον αρχαιολογικό χώρο.
Εν πάση περιπτώσει η υποβάθμιση του χώρου, που πιστεύουμε ότι είναι δεδομένη σε περιβάλλον χρυσωρυχείου, θα αφανίσουν το αρχαιολογικό χώρο και θα ακυρώσουν τον προγραμματισμό της Περιφέρειας ΑΜ-Θ για την τουριστική ανάπτυξη. Καταλήγοντας θεωρούμε τελείως ακατάλληλη τη χωροθέτηση μιας τέτοιας δραστηριότητας σε περιβάλλοντος εξέχουσας αρχαιολογικής σημασίας και ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και για τους παραπάνω λόγους γνωμοδοτούμε αρνητικά».
Αγνοείται η επιστημονική άποψη της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων
Διερωτόμαστε τι έλαβε υπ’όψη το ΚΑΣ, το κορυφαίο γνωμοδοτικό όργανο του Υπουργείου Πολιτισμού, για να αποφασίσει υπέρ της επένδυσης, σημειώνει το Παρατηρητήριο Μεταλλευτικών Δραστηριοτήτων στην επίσημη ιστοσελίδα του, ένα ερώτημα που τριγυρνάει στο μυαλό όλων όσων αγωνίζονται για να μείνει μακριά από την περιοχή η επένδυση χρυσού.
Αν δεν ελήφθη υπ’όψη η σαφέστατη επιστημονική άποψη της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων, τότε θα πρέπει να υπήρχαν άλλες εισηγήσεις, μη επιστημονικού χαρακτήρα, που βάρυναν περισσότερο στην τελική απόφαση και το ΚΑΣ οφείλει να ξεκαθαρίσει ποιες είναι αυτές.
